امیدی برای حوزه فرهنگ * سعید پورعلی



فهم نظری این قبیل افراد همراه با حضور عملی و موثر و جریان ساز در عرصه فرهنگ برای فرصت سازی و نهاد سازی، نیاز امروز این حوزه است.
شخصیت های فرهنگ شناس و فرهنگ سازی که هر کجا حضور داشته اند، منشا آثار درخشانی در حوزه نظر و عمل بوده اند.
به باور من و با شناخت و احترام به وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی بعد از انقلاب اسلامی، می توانم این ادعا را داشته باشم که سید عباس صالحی وزیر پیشنهادی دولت دوازدهم به دلایلی که خواهم آورد، یکی از کشف های مبارک این دولت است.
صالحی پرورش یافته سنت های آموزشی حوزوی و دانشگاهی است.
در خانواده ای محترم و خوشنام منسوب به روحانیت و مرجعیت رشد و دروس حوزوی را تا سطوح عالی گذرانده است، همزمان با مراکز آموزش عالی و جریان های دانشجویی به عنوان یک طلبه فاضل، انقلابی، عالم و آشنا با محیط های دانشگاهی و دانشجویی در دانشگاه فردوسی مشهد به تدریس پرداخت.
دانشجویان مسلمان این دانشگاه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و در دهه 60 از کلاس های ایشان همچنان به نیکی یاد می کنند.
به زعم من صالحی را می توان یکی از ثمره های ارتباط و تعامل حوزه و دانشگاه معرفی کرد. همین ویژگی باعث شده تا وی با اشراف بسیار خوب نسبت به مسائل نهاد دین و دانشگاه و به ویژه در عرصه فرهنگ به مثابه یک صاحب نظر خبره ایفا نقش کند.
صالحی در دهه 60 با تاسیس مجله وزین «حوزه» تلاش مبارکی برای پیوند بین مسائل فرهنگی و اجتماعی کشور با عرصه دین و اجتهاد رقم زد.
خوب به خاطر دارم که در آن ایام دانشجویان مسلمان دانشگاه ها برای تامین منابع فکری و فرهنگی خود بی تابانه منتظر انتشار شماره های این نشریه بودند.
ویژگی بارز نشریه حوزه مساله محوری آن بود، هر شماره برای بحث نظری و کارگشا پیرامون یک موضوع مهم ومبتلابه اختصاص می یافت، سپس در دهه 70 این تلاش برای دامن زدن به فرهنگ گفت وگو و استفاده از همه ظرفیت های نخبگی فرهنگ و دین منجر به انتشار نشریه فقه شد.
فقه فرصتی بود برای ایجاد تعامل بین نهاد دین و هنر و فرهنگ.
جایگاه ویژه فقه در نظام سیاسی برآمده از انقلاب اسلامی می طلبید تا روز آمدتر وارد عرصه های فرهنگی و اجتماعی شده و پاسخگوی نیازها و مسائل مستحدثه شود.
صالحی با باور عمیق به کارآمدی فقه وسنت دینی در قامت یک روشنفکر نواندیش دینی تلاش داشت تا تصویر کارآمدی از تعامل وگفت وگوی بین دو عرصه ایجاد کند.
توجه به زمان و مکان و نقش آن در تحول فقه از یک رویکرد فردی به اجتماعی، سیاسی و فرهنگی همچنان در محور تلاش های مبارک او قرار دارد.
اعتماد بزرگان نهاد دین و سرمایه فرهنگی و اجتماعی صالحی می تواند و باید در خدمت افزایش تعامل و گفت وگوی عرصه فرهنگ با نهاد دین و سیاست قرار گیرد.
بی شک اشراف او به حوزه های متنوع فرهنگ و هنر و دلبستگی و علائق مستمر برای توسعه فرهنگی به مثابه بستر و مادر توسعه های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از او سرمایه برجسته ای ساخته که می تواند گره‌گاه را با سرپنجه تدبیر گشوده و نور امید بتاباند.
حیف می آید که به باور و اعتقاد صالحی نسبت به نهادهای مدنی اشاره نکنم، او براساس زندگی و تجربه زیستی خود همواره به عنوان یک فعال مدنی و ظرفیت و نهاد سازی کرده است.
اعتماد او به اهالی فرهنگ زبانزد است. در طول دوره مسوولیتش به عنوان معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توانست با احترام و اعتمادی که به وجود آورد نهادهای مدنی حوزه فرهنگ را به مشارکت جدی در روند امور حوزه خود وارد کند.
صالحی سخت به نگاه تخصصی و ایجاد فضای مشارکت در تصمیم سازی های مدیریتی حوزه فرهنگ باور دارد.
او به رابطه افقی و نه عمودی مدیران فرهنگی و فرهنگ سازان دلبسته است. اعتماد و احترام به اهالی فرهنگ ریشه در همین باور و نگاه دارد. تواضع و فروتنی او در ارتباط با اهالی فرهنگ دیدنی است.
انسانی که هر لحظه در حال آموختن و فراگیری است. وطن دوستی صالحی و باور عمیق او به تعامل هویت ملی و دینی برای ساخت هویت ملی فضای تعاملی مناسبی برای بهره گرفتن از تمام ظرفیت های فرهنگی کشور در داخل و خارج و حتی فراتر از آن در فضای ایران فرهنگی به وجود آورده است.
علاوه بر این پاک دستی و ویژگی شفاف بودن صالحی می تواند آرامش دوباره ای برای حوزه فرهنگ به ارمغان آورد. صالحی با منطق این حوزه آشناست؛ بارها و بارها وابستگی و احترام به این منطق را نشان داده است. دوری از مرزبندی های دیگر ساز و اهتمام به خودی سازی کسانی که به هر دلیلی دیگری شده اند از هنرهای ممتاز صالحی است. تواضع، پاک دستی و اجازه بدهید بگوییم خاکی بودن به این خودسازی کمک کرده است.
او به افزودن سرنشینان قطار فرهنگ انقلاب و نظام می اندیشید نه پیاده کردن افراد از این قطار. احترام به منطق عرصه فرهنگ و پرهیز از ورود منطق عرصه های سیاست به حوزه فرهنگ رمز رفتار خودی ساز صالحی است.
به نظرم او مصداق بارز این بیت شعر نجیب بارودی است:
هرکجا مرز کشیدن شما پل بزنید
پل زدن فرهنگی و عاطفه ای در کنار تدبیر برای حضور همه ظرفیت های فرهنگ ساز این دیار از صالحی امیدی برای حوزه فرهنگ ساخته است.
امیدوارم این امید با تدبیر بتواند عرصه فرهنگ کشور را چند گام به پیش برد.

* عضو هیات علمی ومعاون فرهنگی جهاد دانشگاهی
فراهنگ ** 1880 ** خبرنگار: پروین اروجی * انتشار: امید غیاثوند



انتهای پیام /*










شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

پاسخ دهید